Etiket: Parajanov
“Parajanov” ve “Zaman Değişmeli” Sergileri Pera Müzesi’nde Devam Ediyor
Pera Müzesi, yeni yıla iki sergiyle devam ediyor. “Parajanov – Sarkis ile” başlıklı sergi, ünlü yönetmen ve sanatçı Sergey Parajanov’u, Türkiye’de ilk kez izleyiciyle buluştururken, çok yönlü sanatçının zengin dünyasına ışık tutuyor. “Zaman Değişmeli” sergisi ise kontrol altında tutulan zaman algısını sorgulamayı amaçlarken, bugün pek çok sistem tarafından dayatılan zaman anlayışına alışılagelmişin dışında bir bakış sunuyor.
Pera Müzesi’nin, Sergey Parajanov Müzesi iş birliğinde gerçekleştirilen “Parajanov – Sarkis ile” sergisi, doğumunun 95. yılında, sinema tarihinin en önemli yönetmenleri arasında yer alan sanatçı Sergey Parajanov’un benzersiz dünyasını ilk kez Türkiye’ye taşıyor. Erivan’daki Parajanov Müzesi müdürü Zaven Sargsyan küratörlüğünde hazırlanan sergi, Parajanov’un, farklı sanat dallarındaki üretimlerini bir araya getiriyor. Sergide, kolajlardan film sahnesi taslaklarına, kostümlerden desenlere, resimlere, mozaiklere, objelere ve fotoğraflara uzanan pek çok eser yer alıyor. Sanatçının yapıtlarında, çocukluk, aile, din, esaret, özgürlük, çok kültürlülük ve geleneksel temalar ön plana çıkıyor. Tasarımını Bülent Erkmen’in üstlendiği ve yönetmenin filmlerinden sahnelerle kurguladığı sergi, Parajanov’un hayal dünyasını bir bütün olarak sunuyor. Sergide, Parajanov’a tutkuyla bağlı usta sanatçı Sarkis yönetmene dair ürettiği işleriyle Parajanov’u selamlıyor, ona sesleniyor. Serginin küratörü Zaven Sargsyançok zor bir yaşam sürdürmesine ve büyük acılar çekmesine rağmen Parajanov’un eserlerinin “her zaman güzellik ve iyilikten ibaret olduğunu” vurguluyor ve şunları söylüyor: “İstanbul’da yapılan bu sergi, onun müze duvarları dışında hazırlanan en büyük sergisi. Onun sanatını 1989 yılında ziyaret ettiği zaman büyülendiği bu harika şehirde olabildiğince dolu dolu sergilemek istedik. Bu serginin insanların kalbini ısıtacağını ve halklarımızın yakınlaşmasına katkıda bulunacağını umut ediyoruz.”
Zaman kavramının yerleşik kurallarını yıkan, geleneksel zaman fikrine yeni perspektifler sunan “Zaman Değişmeli” sergisi ise, izleyiciyi, zamanı hızla akıp giden vaktin bir ölçütü olarak değil, bireylerin kendilerini anlamalarının bir yolu olarak değerlendirmeye çağırıyor. Serginin küratörlüğünü çağdaş sanat alanında tanınmış küratör ve yazar Alistair Hicksüstleniyor. Üç farklı coğrafyadan; Çin, Türkiye ve Hindistan’dan sanatçıların çizim, video, fotoğraf, yerleştirme ve yeni medya çalışmaları ile zaman kavramlarına dair bir düşünce alanı yaratan sergi, Cao Fei, Nilbar Güreş ve Raqs Media Collective’in eserlerini izleyiciyle buluşturuyor. Bu sanatçıların, sadece dış dünyayı değil, kendimizle olan ilişkimizi de anlamamıza yardımcı olabilecek, zamana odaklanan işler ürettiklerini hatırlatan küratör Alistair Hicks, üçünün de, sınırlı zaman algısının prangalarından kurtulmak için hayata dair alternatif yollar önerdiklerini belirtiyor. Hicks’e göre zaman, bu üç sanatçının en büyük düşmanı; bu noktada Nilbar Güreş eserleriyle eril zamanın düz çizgisini sorgularken; Cao Feigerçek ve sanal gerçekliğin birbirine karıştığı bir dünyada bize zaman üzerinde daha fazla kontrol sahibi olma imkânı sunuyor. Raqs Media Collective ise, hafıza kavramını farklı deneyimlerle ilişkilendirdiği çalışmalarında, zamanı özgürlüğüne kavuşturuyor.
“Parajanov – Sarkis ile” ve “Zaman Değişmeli” sergileri, 17 Mart 2019’a kadar Pera Müzesi’nde ziyaret edilebilir.
Pera Müzesi Salı’dan Cumartesi’ye 10:00 – 19:00 saatleri arasında, Pazar günleri ise 12:00 – 18:00 saatleri arasında gezilebilir. Müzede Cuma günleri hem uzun hem de ücretsiz! “Uzun Cuma”larda müze 18:00 – 22:00 saatleri arasında ücretsiz olarak ziyaret edilebilir. “Genç Çarşamba” günlerindeyse tüm öğrenciler müzeyi ücretsiz ziyaret edebilir.
Parajanov Filmleri ile Kafkasya’dan Ortadoğu’ya Kültürler Arası Yolculuk
Pera Film, Parajanov, Sarkis ile sergisi kapsamında İsyankar İmgeler: Sergey Parajanov film programını sunuyor. Program kapsamında gösterilen filmler arasında 20. yüzyılın en büyük başyapıtlarından biri olarak anılan Narın Rengi, eski bir Sovyet Gürcü halk masalı olan Suram Kalesi Efsanesi ve Parajanov’un Andrey Tarkovski’ye ithaf ettiği Âşık Garip bulunuyor. Programda Parajanov filmlerinin yanı sıra ondan ilham alan sanatçıların tanıklıklarına yer veren belgeseller de yer alıyor. İsyankar İmgeler: Sergey Parajanov film programı, 09 Ocak – 17 Mart tarihleri arasında Pera Müzesi’nde ücretsiz izlenebilir.
Pera Film, yeni yıl programını, müzede devam etmekte olan Parajanov, Sarkis ile sergisi kapsamında düzenlenen İsyankar İmgeler: Sergey Parajanov film programı ile açıyor. Tarkovski, Godard, Fellini, Antonioni gibi sinema tarihinin önemli yönetmenleri tarafından “dahi”, “üstat”, “sihirbaz” olarak anılan Sergey Parajanov’un kült filmlerini bir araya getiren program kapsamında, imzasını attığı ilk yapımlardan, şiirsel sinemanın usta yönetmenlerinden biri olarak anılmasını sağlayan yapımlara kadar geniş bir seçki, üç ay boyunca izleyiciyle buluşuyor. 09 Ocak – 17 Mart tarihleri arasında görülebilecek filmler arasında Andriesh, İlk Delikanlı, Ukrayna Rapsodisi, Taşta Bir Çiçek, Unutulmuş Ataların Gölgeleri, Hakob Hovnatanyan, Suram Kalesi Efsanesi, Pirosmani Teması Üzerine Arabesk Çeşitlemeler ve Âşık Garip yer alıyor. Program kapsamında ayrıca, Artavazd Peleshian’ın Mevsimler, Ron Holloway’in Parajanov: Bir Ağıt belgeseli ile Patrick Cazals imzalı Sergey Parajanov: İsyankar yer alıyor.
Sıra dışı yönetmenin hayal dünyasından imgeler perdeye yansıyor!
İsyankar İmgeler: Sergey Parajanov film programı, yönetmenin günümüze ulaşan ilk filmiAndriesh’in gösterimi ile başlıyor. Yemelian Bukov’un bir kitabından uyarlanan 1954 tarihli film, Parajanov’un öğrenciyken çektiği ve sonradan kaybolan filmi Bir Moldova Masalı’nın uzun versiyonu olarak geçiyor. Alexander Dovzhenko’nun danışmanlığında hayat bulan İlk Delikanlı, Parajanov’un kariyerinin erken dönemlerine ait başarılı eserlerinden biri olarak öne çıkarken, 1961 yapımı Ukrayna Rapsodisi, Parajanov’un sinematik ve tematik açıdan özgür ifade tarzını yansıtıyor. Taşta Bir Çiçek ile mevcut politik düzen ile topluma sızan bir tarikat arasındaki çatışmayı işleyen Parajanov’un Unutulmuş Ataların Gölgeleri filmi, zengin kostüm ve renk kullanımı sayesinde ona dünya çapında ün kazandıran yapımlar arasında yer alıyor.
Sergey Parajanov’un modern Ermeni resim sanatının usta ressamı Hakob Hovnatanyan’ın hayatından kesitler sunan belgeseli, sanatçının resimlerinden ve 19. yüzyıl Tiflis’inden görüntü ve sesleri bir araya getirerek, şehrin kültürüne renkli bir şekilde hayat veriyor. 20. yüzyılın en büyük başyapıtlarından biri olan Narın Rengi, Ermeni âşık Sayat Nova’nın yaşam öyküsünü anlatırken, ozanın hayatını, yaşadığı önemli olaylardan ziyade şiirlerinden yola çıkarak beyazperdeye yansıtıyor. Parajanov ile Dodo Abashidze’nin birlikte yönetmenliğini yaptığı Suram Kalesi Efsanesi, eski bir Sovyet Gürcü halk masalının yeniden yorumu olarak öne çıkıyor. 1985 tarihli Pirosmani Teması Üzerine Arabesk Çeşitlemeler, Parajanov’un, Gürcü primitif ressam Niko Pirosmani’nin sanatsal mirasına ilişkin kişisel görüşlerini içerirken, Andrey Tarkovski’ye ithaf ettiği son filmi Âşık Garip, Azeri, Türk ve Gürcü ezgileriyle bezeli bir ortaçağ masalını yansıtıyor. Mikhail Lermodov’un bir kısa öyküsünden uyarlanan 1988 yapımı Âşık Garip, yönetmenin önceki filmlerinde de görülen geleneksel sembolizm ve gerçeküstü geçişlerin yer aldığı şiirsel bir dünyaya kapılarını aralıyor.
Program kapsamında ayrıca, yönetmen Artavazd Peleshian’ın görüntü yönetmeni Mikhail Vartanov’la birlikte yaptığı ve medeniyetten uzakta bir tarım toplumunun doğanın güçlerine karşı mücadelesini yansıtan Mevsimler ile Ron Holloway’in yönetmenliğini yaptığı Parajanov’un çalkantılı kariyerine derin bir bakış sunan Parajanov: Bir Ağıt belgeseli gösteriliyor. Program, Parajanov’un yetenek ve yaratıcılığına bir övgü niteliği taşıyan Patrick Cazals imzalı Sergey Parajanov: İsyankar’ın gösterimi ile son buluyor.
Pera Film’in İsyankar İmgeler: Sergey Parajanov film programı, 09 Ocak – 17 Mart tarihleri arasında ücretsiz izlenebilir.