Etiket: Sağlık

Her yaş grubunda görülebilen ancak en çok orta yaş grubundaki kadınlarda ortaya çıkan “Karpal Tünel Sendromu”, öncelikle sık kullanılan el bileğini etkiliyor ve hastaların yüzde 50’sinde, her iki el bileğinde de oluşabiliyor. Hastalığın ilerlediği ve tedavinin geciktiği durumlarda, parmaklarda güç kaybı yaşanabiliyor. El bilek sinirlerini olumsuz etkileyebilecek hareketlerden kaçınmak ve düzenli egzersiz yapmak, hastalıktan korunmada önemli rol oynuyor. Memorial Antalya Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Uz. Dr. Yılmaz Niyazi Yazman, “Karpal Tünel Sendromu” oluşumuna karşı önerilerde bulundu.

Her iki elde de görülebilir

Karpal tünel sendromu, elin önemli sinirlerinden biri olan “median” sinirinin el bileğinde sıkışması sonucu ortaya çıkar. En sık belirtileri; baş parmak, işaret parmağı ve orta parmaklarda genellikle geceleri aralıklarla ortaya çıkan uyuşma, karıncalanma, yanma gibi şikayetlerdir. Hasta bu nedenle uykudan uyanır ve ellerini sallayarak rahatlatmaya çalışır. Hastalığın ilerlediği durumlarda, zamanla ellerde ve parmaklarda güçsüzlük meydana gelir ve şikayetler diğer elde de başlayabilir. Bunun yanında karıncalanma ve uyuşma artar, devamlılaşır ve başparmakta kuvvetsizlik başlar. Çok ileri evrelerde ise başparmak tarafındaki kasta erime görülebilir.

Gebelikte başlayıp, doğumla bitebilir

Karpal tünel sendromu; gebelik döneminde başlayıp, yalnızca bu süreçte devam eden ve doğum sonrasında kendiliğinden düzelebilen bir seyir de gösterebilir. Hastalık erken dönemde anne adayında, sabahları orta parmakta uyuşma ve karıncalanma ile belirti verir. Bu durum, parmakların hareket ettirilmesi ile ortadan kalkar. Karpal tünel sendromu olan ve şikayetleri olan gebelerde egzersiz ve yaşam şekli değişiklikleri önemlidir. El ve el bileğini zorlayıcı hareketler yapmamak, el bileğini dinlendirmek için istirahat, ateli kullanmak, tuz ve su alımı ile kilo dengesini kontrolde tutmak, el bileği egzersizleri yapmak, hastalığın olumsuz etiklerini azaltacaktır.

Belirtileri boyun fıtığı ile karıştırılabilir

El-bilek hastalığı, diğer sinirleri etkileyen hastalıklar ile karışabilir. Özellikle boyun fıtıkları belirtileri buna dahildir. Ayrıca sinir sistemini etkileyen şeker hastalığı, tiroit hastalığı, romatoid artrit, kronik böbrek yetmezliği gibi diğer metabolik hastalıkları olanlarda karpal tünel sendromu daha çok gelişebilir. Karpal tünel sendromunun teşhisi EMG ile konulmaktadır. EMG ile hastalığın seviyesi hakkında da fikir edinilir. Karpal tünel sendromu çok hafif düzeyde ise el bileği atelleri kullanılabilir. Bunun yanında el bileğini zorlayıcı aktivitelerden kaçınmak da hastalığın ilerlemesini önleyebilir. Tedavide el bileğinden uygulanan tetik nokta enjeksiyonu da hafif düzeydeki hastalarda yararlı sonuçlar vermektedir.

Elleri zorlayıcı hareketlere dikkat!

El bileğinin tekrarlayıcı ve zorlayıcı hareketleri, karpal tünel sendromu oluşumu için önemli bir risktir. Bu nedenle bazı meslek gruplarında bu hastalığın görülme sıklığı daha fazladır. El bileğinin sürekli kullanıldığı bazı meslek grupları olan marangozlar, bahçe işleri ile uğraşanlar ve çiftçiler, hayvancılık ile uğraşan kişiler, ev kadınları ve el işi yapanlar, fabrika işçileri ile uzun süre bilgisayar başında çalışanlarda, sinir harabiyeti ortaya çıkmaktadır.

El bileğini doğru kullanmak için…

1. Bilgisayar kullanımında uygun mouse tercih edin.

2. Bileğe yük bindirecek şekilde masaya dayanarak çalışmayın.

3. Ağır yük kaldırmayın.

4. El işi yaparken dikkat edin ve elde çamaşır sıkma gibi işlemlerden kaçının ya da bileğinizi zorlamamaya özen gösterin.

5. El bileğini kuvvetlendirici özelliği olan ve gün içinde 10’ar kez tekrarlamanız gereken şu egzersizleri yapın:

• Bileklerinizi düz tutup, parmaklarınızı kendinize çekin ve bu şekilde 5 saniye (5’e kadar sayın) tutup parmaklarınızı eski haline getirin.
• Parmaklarınızı sıkıp elinizi yumruk yapın, sonra yumruğunuzu aşağı doğru bükün. Bu hareketi yaparken de 5’e kadar sayın ve daha sonra bileklerinizi düz tutun ve parmaklarınızı gevşetin.

Kötü alışkanlıklardan uzak durmak, hareketli bir yaşam tarzı benimsemek, sağlıklı beslenmek ve en önemlisi de stresi kontrol edebilmek sağlıklı bir yaşamın olmazsa olmazları arasında yer alıyor. Anadolu Sağlık Merkezi İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, yeni yıla sağlıklı girmek, sağlıklı kalmak ve pek çok hastalıktan korunmak için 9 sağlıklı öneride bulundu.

Sağlıklı kiloda kalın

Sağlıklı ve dengeli beslenmenin yanı sıra aktif yaşam tarzı ile ideal kilonuzda kalmayı başarabilirsiniz. Bilindiği gibi obezite, yaşam kalitesini düşüren ve diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, böbrek hastalıkları, kanser gibi pek çok hastalığın gelişiminde rol oynayan önemli bir toplumsal sağlık sorunudur.

“Yemek günlüğü” tutun, sağlıklı beslenin

Yemeklerinizde daha fazla oranda tam tahıl, taze sebze, meyve ve baklagilleri tercih edin. Şekerli aperatiflerden uzak durmaya gayret edin. Beslenmeyi sağlıklı bir hale getirmek için “yemek günlüğü” tutulması çok yararlı. Çünkü kişinin farkında olmadığı veya kabul etmediği beslenme yanlışlarını düzeltmesi olası değil. Kahvaltının atlanmaması ve akşam yemeklerinin hafif yemekler olmasına özen gösterilmesi uygun olur.

Ara öğünlerde düşük kalorili atıştırmalıkları (yarım elma, az yağlı küçük yoğurt gibi) tercih ederek gereksiz kalori yüklemekten kurtulun. Günlük tuz tüketiminin 6 gramı (bir çay kaşığı) geçmemesi gerekir. Hiç ekstra tuz kullanılmasa da tüketilen besinler ile günlük tuz gereksiniminin 4’te 3’ü karşılanır. Yenilen besinin 100 gramında 1.5 gramdan fazla tuz varsa, o besinin tuzlu olduğu göz önünde bulundurulmalı.

Sıvı tüketimi çok önemli olup, özel bir sağlık sorunu yoksa kişinin günde 6-8 bardak su içmesi çok yararlıdır. Taze sıkılmış ve şeker eklenmemiş meyve suyu veya sebze sularını günde 150 ml’den fazla tüketilmemesi gerekir.

Egzersiz yapın

Düzenli olarak günlük egzersiz yaparak sağlıklı yaşlanma sürecinde önemli bir adım atmışsınızdır. Tek bir egzersiz türü yerine dayanıklılık, kuvvet, esneklik ve denge egzersizlerini içeren bir program yapmanız, sağlıklı bir bedene sahip olmak için önemli. Buna göre yürüyüş, yüzme, ip atlama, dans, trambolinde zıplama, bisiklet sürme, tek ayak üstünde durma, ağırlık kaldırma, topuk üstünde yürüme, yoga, bahçe işleri ile uğraşma gibi aktivitelerden birkaçını günlük yaşantınıza ekleyerek eğlenceli bir egzersiz programı yapabilirsiniz.

Sigara ve tütün ürünlerini kullanmayın

Sigara ve tütün kullanımı zararlı alışkanlıklardır. Kalp ve damar hastalıkları, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), kanser gelişiminde, sorumlu faktörlerden bir tanesi de sigara ve tütün kullanımı olduğu unutulmamalı. Bu kötü alışkanlıklardan ne kadar erken kurtulunursa, o kadar iyidir.

Güneşe uzun sure maruz kalmaktan sakının

Günün saat 10.00 ile 16.00 arasındaki zaman diliminde direkt güneş ışığında güneşlenmekten sakının. Sürekli güneşe maruz kalan yüz ve ellerinize koruyucu krem sürün. Güneşin zararlı etkilerinden korunmak için en az 15 faktör güneş koruyucu özelliği olan kremleri kullanın. İnsan vücudunda üretilen tek vitamin olan D vitamini üretimini sağlamak için genellikle günde 15 dakikalık süre ile kol ve bacakların güneşte tutulması yararlıdır.

Stresle başa çıkmayı öğrenin

Günlük yaşantımızda yoğun olarak maruz kaldığımız stresli durumlar ile başa çıkabilmek için birkaç yöntem uygulanabilir. Birincisi, bakış açısını değiştirmektir. Stres yaratan durumun aslında çoğu zaman sizi hayat boyu etkilemeyeceğini göz önünde bulundurun. İkincisi, sizin desteğinize gereksinim olan kişilere yardım ederek kendi sorunlarınızı daha kolay aşabilirsiniz. Ayrıca yaşadığınız mutlu olayları, olumlu insanları not ederek, hatırlayarak stresi gözünüzde küçültebilirsiniz. Son olarak, nefes alıştırmaları yapabilirsiniz. Dakikada aldığınız nefes sayısını sayıp, bir sonraki dakika içinde nefes sayınızı yarıya indirerek rahatlayabilirsiniz.

İyi uyuyun

Her gün 7-8 saat uyumaya özen gösterin. Uyumadan önce ılık bir banyo almanız, karanlık bir ortamda uyumanız rahat uyku uyumanıza yardımcı olacaktır. Uyumadan önce ağır egzersiz yapmak, televizyon veya bilgisayar karşısında uyumaya çalışmak uykunun kalitesini düşürecektir.

Sosyal ilişkilerinizi güçlendirin

Sağlıklı yaşam sadece diyet ve fiziksel aktivite ile sağlanamaz. Diğer insanlar ile olan bağlantılarınız, sosyal iletişim ağınız da sağlıklı bir yaşam sürmenize katkıda bulunur. Aile bağlarını kuvvetlendirmek, komşu ve iş arkadaşlarınız ile zaman geçirmek kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlar. Günümüzde sanal iletişim daha yoğun kullanılsa da yüz yüze iletişim kurarak duygu dünyanızı zenginleştirebilirsiniz.

Düzenli olarak kontrollerinizi yaptırın

Diyabet, hipertansiyon, romatizmal hastalıklar, kalp hastalığı, böbrek hastalığı gibi kronik hastalıkları olan kimselerin doktorları ile iletişim halinde olarak kontrollerini aksatmamaları önemli. Herhangi bir sorunu olmasa da herkesin haftada bir kez göz ve elleri ile kendi vücudunu, cildini kontrol etmesi, cilt değişikliklerinin, cilt altındaki ufak yumru ve bezelerin erken dönemde fark edilmesini sağlayabilir

Havaların buz kestiği bugünlerde bağışıklık sistemimizin zayıflaması ses sağlığımızı da yakından tehdit ediyor. Hele de sürekli konuşmak zorunda olanlar ya da yüksek sesle hitap etmesi gereken kişiler çok daha risk altında. Zira toplumumuzda basit ve geçici bir durum olarak görülen, ses kısıklığı kalıcı hasarlara zemin hazırlayabiliyor! Acıbadem Fulya Hastanesi Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Dilaver Özturan, sinirli biçimde bağırmanın yanı sıra futbolda ani gol heyecanının da ses tellerinde kanamaya yol açabileceğini belirtirken, ses kısıklığına karşı basit ama etkili 9 kuralı anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

• Boğazınızı temizlemeye çalışmayın

Sık sık boğaz temizleme hareketi yapmaktan ve sert öksürüklerden kaçının. Bunun yerine boğazınızda gıcık varsa su içerek ondan kurtulmaya çalışın. Kuru, klimalı, tozlu ve dumanlı ortamlar ses tellerine zarar verdiğinden böyle ortamlarda kendinizi koruyup sıvı alımını artırın.

• Bol su için

Sıvı tüketimi çok önemli. Gün boyu ortalama en az 6-8 bardak su için. Çünkü sesin başlıca düşmanlarından biri yeterince su içmemek. Hava zaten soğuk diyerek su tüketmeyen kişilerin ses tellerinde oluşan kuruluk ses kısılmasına yol açıyor. Ses telleri nemli tutulduğunda ses daha sağlıklı oluyor. Ihlamur, zencefil, bal gibi bitki çayları aşırıya kaçılmadığı sürece faydalı olabiliyor. Burada özellikle etken madde sıcak su ve buhar.

• Bir anda soğuğa çıkmayın

Odanız aşırı sıcak olmamalı. Isıyı yaklaşık 25 derecede tutun. Kaloriferin üzerine su dolu bir kap koyarak ortamı da nemlendirebilirsiniz. Isıtılmış ortamdan birdenbire soğuğa çıkmak yerine önce bulunduğunuz ortamın ısısını düşürün. Hava koşullarına uygun giyinin.

• Sesinizi doğru kullanın

Sesinizin tonunu ayarlayarak ve aralıksız konuşmak yerine ara ara durup nefes alarak, yani ses tellerinizi dinlendirerek konuşun. Bağırmak, yüksek sesle konuşmak ve ani çıkışlar yapmak ses tellerine zarar verdiğinden bu davranışlardan kaçının. Stadyum ve düğün salonu gibi gürültülü yerlerde sesinizi zorlamayın.

• Stresi kontrol altına almayı öğrenin

Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Dilaver Özturan “Gergin ve öfkeli konuşma ses tellerinde ciddi hasar oluşturur. Sinirli biçimde bağırma ses tellerinde kanama sebebidir. Maç seyreden birinin aniden gol diye yüksek sesle bağırması yine ses telinde kanama yapabilir. Öfke kontrolü ses sağlığı için önemlidir. Sesteki gerginliği azaltmak için psikolojik destek yararlıdır” diyor.

• Beslenmenize dikkat edin

Sigara ve alkolden uzak durun. Çay, kahve, bitki çayları, süt ve süt ürünlerini aşırı tüketmeyin. Fast-food olarak da bilinen hazır gıdalar, çikolata, kızartmalar, turşu, ketçap, mayonez, hardal, aşırı baharatlı gıdalar, gazlı içecekler, hazır meyve suları gibi kendisi asitli olan veya asit artırıcı içeceklerden kaçının. Midenizi tıka basa doldurmayın. Yatmadan 2-3 saat önce yemeyi kesin.

• Uykunuza dikkat edin

Yapılan bilimsel çalışmalar, uykusuzluk ve yorgunluğun da ses kısıklığına yol açtığını ortay koyuyor. Bu nedenle uyku düzeninize çok dikkat edin. Kaliteli uyumaya özen gösterin.

• Bu hastalıklarınız varsa mutlaka tedavi olun

Reflü, alerji, sinüzit, farenjit ve tiroit gibi hastalıklar da ses kısıklığına neden olabiliyor. O nedenle kronik hastalığınız olup olmadığını mutlaka öğrenin ve en kısa zamanda tedavi olun.

• Kemerinizi fazla sıkmayın

Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Dilaver Özturan, “Davranışsal değişiklikler yaparak ses hijyeninizi sağlayabilirsiniz. Bu değişikliklerden biri de kıyafetleriniz. Örneğin, kemerinizi fazla sıkmayın. Karın içi basıncını artıracak davranışlardan uzak durun. Belinizi sıkan kıyafetler giymeyin” diyor.