Geçen haftalarda sosyal medyanın gündemi insansı robot Sophia’nın Oğuzhan Uğur’un programına konuk olmasaydı. Önce Oğuzhan Uğur’un Babala TV’sindan bahsedelim. Program bir talk show. Özellikle seçim öncesi dönemde adayların konuk olduğu, Cem Özer’in, Beyazit Öztürk’ün yaptığı eğlenceli programlardan farklı olarak ülkeye kavga etmeden tartışma kültürünü getirme vizyonu olan bir program. Sophia ise bir Suudi Arabistan vatandaşı, insansı bir robot. Yani amacı bir yapay zeka uygulama olmaktan ziyade, davranış ve sohbeti ile insanla sohbet ediyormuş hissi veren bir robot. Bu nedenle iyi bir yapay zeka uygulamasından ziyade, ortamdaki duyguyu yakalamak, onlara uygun hazırlanmış cevapları vermek ve bunları iletirken de yüzündeki motorları çalıştırarak bir duygu ifadesi vermeyi planlıyor.
Bu duygu ifadeleri sayesinde insanlarla empati kuruyor. İnsanın, insan olmayan bir varlığa, insanmış gibi bağlanmasına antropomorfizm deniyor. Bu gelecekte belki de insanların en önemli yumuşak karnı olacak. Zira insansı robotlar bu özelliği kullanarak duygusal bağ kurup, insanlara istediklerini yaptırabilirler.
Sophia’nın ana özelliği yapay zeka değil.
Şu an yapay zeka teknolojilerinde “Generative AI” yani üretken yapay zeka dönemindeyiz. Bu dönemde iki farklı çıktı ile karşılaşıyoruz. Bunlardan biri Midjourney’in başı çektiği görsel çıktılar. Diğeri ise yapay zekanın en uç noktası ve OpenAI’ın ChatGPT 4.0 versiyonunun başı çektiği metin üretimler. Bu üretimler Large Language Model (LLM) yeni geniş dil modellemelerini içeriyor.
Dikkat ederseniz her iki türün de en iyi ürünleri arasında Sophia’yı saymadım. Zira Sophia insanlarla kurduğu antropomorfik ilişkide yapay zekayı özle sanıldığı kadar çok kullanmıyor. Üstelik belki Sophia yeni yapılacak olsaydı, ChatGPT API’sine bağlayıp yapay zeka ilişkisinden kurtulmak mantıklı olabilirdi.
Kaldı ki Hanson Robotics bir yapay zeka şirketi değil. İnsansı robotlar üretiyorlar. Yapay zeka tarafındaki çalışmaları ise genelde insansı bir yapay zekaya odaklanmış durumda.
Bu nedenle Sophia’yı bir yapay zeka olarak tanımlamak, Oğuzhan Uğur’a yapay zeka ile talk show yaptığı için, bir yapay zeka otoritesi gözüyle bakmak kadar yanlış olur.
Yapay zekanın hayatı daha mı kolay
Yapay zeka tarafında ise başka başka sorunlarla karşı karşıyayız. Genelde yapılan çalışmalar sanki düşünen varlıklar gibi algılanıyor. Ancak ben üretici yapay zekanın ürün çıkarma yöntemini düşünmekten ziyade bir tuvale birbirine en yakın parçaları yapıştırıp bir kolaj üretmeye benzetiyorum. Bu sadece görselde değil LLM yani metin üretimlerinde de böyle. Bu nedenle konuya hakim gözlerin farketmesi çok kolay ürünler çıkıyor. Ancak bu farklar muhtemelen ileri dönemlerde kapanacak ve sadece yapay zekaların yakalayacağı bir duruma gelecek. Tabii yapay zekaların halüsinasyon görme problemini ortadan kaldırabilirsek.
