
Yalnızlık Yoksunluğu
Prof. Dr. Mustafa Zihni Tunca
Yalnızlık ilginç bir kelime. Her ne kadar çoğu zaman insanın tek başına, kimsesiz kalması gibi negatif anlamı ile ön plana çıksa da, kendini dış dünyadan soyutlayarak tek başına kalma tercihinin de bu kelime ile ifade edildiğini unutmamak gerekiyor. İslam’da tefekkür, Budizm’de ise meditasyon kavramları da esasen mecburiyetten değil, bir tercih olarak yalnız kalma eylemi ile […]
Okumaya Devam Et
Çıkar telefonunu
Prof. Dr. Mustafa Zihni Tunca
Dünya çapında iPhone’un en pahalı satıldığı ülke olma rekoru Türkiye’ye ait. Bir gazetede yayınlanan verilere baktığımızda, 128 GB iPhone 14 modellerinin $1842 liste fiyatı ile satıldığı Türkiye’nin en yakın rakibi olan Brezilya’daki satış fiyatına bile $300 fark attığını görüyoruz. İlginç olan durum ise şu: iPhone 12 çıktığı günlerde bir doktora çalışması için gerçekleştireceğimiz anket çalışmasına […]
Okumaya Devam Et
Cehennem’in 8. Çukuru
Prof. Dr. Mustafa Zihni Tunca
Dante, İlahi Komedya adlı eserinde Cehennem’i anlatırken 8. çukuru hilecilere, bu çukurun 4. hendeğini ise kahinlere ayırmıştır. Geleceği doğru olarak görebildiğini iddia eden bu kişilere verilen ceza, sonsuza dek başları dönük bir şekilde geriye bakarak, önlerini hiç görmeden yürümektir. İki hafta içerisinde Rahmetli Barış Manço’nun kaybedeni olmayan “Adam Olacak Çocuk” programında olduğu gibi herkesin kazandığı […]
Okumaya Devam Et
Uçaklarda anons edilen tek telefon markası
Prof. Dr. Mustafa Zihni Tunca
Hatırlar mısınız bilemem, bundan tam 7 yıl önce Samsung Note 7 modeli piyasaya çıktığında bataryaların aşırı ısınması sonucu yaşanan patlama ve yangın vakaları sonrasında ürünler ivedilikle geri çekilmek zorunda kalmıştı. İşte o dönemde uçaklarda kalkış öncesi anonslarda Samsung Note 7 model telefonu olanların telefonlarını açmamaları ve uçuş ekibi ile iletişime geçmeleri konusunda uyarılar yapılıyordu. Günümüzde […]
Okumaya Devam Et
Masum değiliz hiç birimiz
Prof. Dr. Mustafa Zihni Tunca
Gençler bilmeyebilir, eskiden sanırım her 5 yılda bir genel nüfus sayımı yapılır, sayımın yapılacağı gün sokağa çıkma yasağı olur, evlerimizde sayım memurunun geleceği saati beklerdik. Neyse ki artık adrese dayalı nüfus sistemi sayesinde daha gerçekçi verilerle nüfus istatistikleri oluşturulabiliyor. Sanırım günümüzde devletin tamamen dijitalleşemeyen sadece seçim sistemi kaldı. En azından oyların sayılıp sisteme aktarılana kadarki […]
Okumaya Devam Et
Eşref-i Chatbot
Prof. Dr. Mustafa Zihni Tunca
Geçtiğimiz günlerde ChatGPT ile ilgili bir ekran görüntüsü dikkatimi çekti. Paylaşım ilginçti, çünkü, eğer doğruysa bir öğrenci ödevini yaptırdıktan sonra ChatGPT’ye eğer soran olursa, bu metnin kendisi tarafından yazılmadığını söylemesini istiyor, ChatGPT de bu talebi onaylıyordu. “Doğruysa, vahim!” diye düşündüm, çünkü bu aşamada yapay zekânın kullanıcılar tarafından etik dışı davranışlar konusunda eğitilmesine imkân verilmesi, onun […]
Okumaya Devam Et
Bırakınız Yazsınlar
Prof. Dr. Mustafa Zihni Tunca
ChatGPT hakkında bir daha yazmayı düşünmüyordum ancak son günlerde akademik camiada yaşananları gördükten sonra son bir kez daha yazmak gerektiğini düşündüm. Kısaca özetleyelim, yapay zekâ uygulamalarının çok güzel kompozisyon, hatta şiir bile yazabildiğini keşfeden öğrenciler tarafından ödevlerin ChatGPT’ye yazdırılmaya başlanması öğretmenleri telaşlandırdı ve nihayetinde New York okullarda bu uygulamaya erişimi yasaklayan ilk bölge oldu. Ardından […]
Okumaya Devam Et
Yapay Zekâ’nın Yanlış Cevapladığı Tek Soru
Prof. Mustafa Zihni Tunca
Sevgili Atıf Ünaldı yapay zekâ ile sohbet eder de, ben edemez miyim? Şaka bir yana, bu sıralar basının ilgisini üzerine çekmeyi başaran ChatGPT hakkında geçtiğimiz gün New York Times gazetesinde bir haber yayınlandı. Gazete tarafından, yapay zekâ’ya ilkokul 4. Sınıf öğrencisi gibi düşünerek bir kompozisyon yazması istenmiş ve elde edilen metinlerin öğretmenler başta olmak üzere […]
Okumaya Devam Et
Ormanı Sevgi Korur
Başlığımızın bir ortaokul kompozisyon ödevinin başlığı gibi olduğunun farkındayım. Orman Genel Müdürlüğü tarafından yerleştirilen ve şehirler arası yolculuklarda yanından geçerken pek okumadığımız, çok sayıda tabeladan sadece birisidir bu. “Ormanı bekçi değil sevgi korur” itirafı aslında her türlü yasal düzenlemeye, yoğun denetimlere ve hatta caydırıcı olması beklenen cezai müeyyidelere rağmen her yıl kaybettiğimiz ormanların yaptırımlarla bir […]
Okumaya Devam Et
Dijital Keneler
Prof. Dr. Mustafa Zihni Tunca
Twitter ve Facebook geçtiğimiz günlerde yine sahte hesaplara karşı savaş başlatmış. Hatırlarsanız Elon Musk Twitter’da sahte hesap sayısının %5’in üzerinde olma ihtimalini bahane ederek sosyal ağı satın almaktan vazgeçmeye çalışmış ve taraflar mahkemelik olmuştu. Sahte hesapların kökünü kazımanın kolay olmadığını esasen Musk da biliyor. Kaldı ki kendi pek çok spekülatif paylaşımının da en az sahte […]
Okumaya Devam Et
Sosyoloji
“Bozüyük İkbal’deyiz; 5 zeytin tanesi 8 lira. Kiloda ortalama 365 zeytin var. 5 zeytin 13,7 gram ve kilosu 584 liraya geliyor. Bunun enflasyonla ilgisi yok artık. Bu bir cinnet hali ve sosyolojinin alanı.” diyor sayın Şeref OĞUZ, son attığı twitlerden birisinde. Aklıma emekli bir siyasetçinin bundan 8 yıl önceki sözleri geldi: “Türkiye’de bazı bölgelere hükümetimizin […]
Okumaya Devam Et
Güzel günler göreceğiz
Gençler bilmeyebilir, 80’ler bizler için sadece siyasi olarak değil, sanat açısından da sıkıntılı bir dönemdi. Müzik dünyası arabesk ve taverna furyasına teslim olmuş vaziyetteydi. Yılların sanat müziği sanatçıları bile o dönemde müziği bırakmak ya da arabesk ve taverna müziklerine teslim olmak zorunda kaldıklarını itiraf ediyorlardı. Sinema sektöründe ise 70’lerin erotik komedi filmleri furyası yerini artık […]
Okumaya Devam Et
Ağustos böceğinin bilinmeyen öyküsü
Ağustos böceği ile karınca’nın öyküsünü bilmeyen yoktur. Ezop’un M.Ö.500’lerde yazdığı bu kısa öyküde ağustos böceği tembel ve eğlenceye düşkün bir birey olarak tasvir edilirken, karınca ise çalışkan ve disiplinli bir bireyi temsil eder. 1600’lerde La Fontaine tarafından lirik bir dille tekrar kaleme alınan bu öyküde sarkastik bir dille ağustos böceğini “bütün yaz şarkı söylediysen kışı […]
Okumaya Devam Et
‘in dream’
Sosyal medya sosyolojisine dair paylaşımlarıma kısa bir ara verip artık kabak tadı vermeye başlayan tatil sezonu e-ticaret kampanyalarına ilişkin bazı gözlemlerimi paylaşmak istiyorum. Yazının sonuna bırakmadan baştan söyleyeyim: Zannedilenin aksine, ‘Black Friday’ ifadesini ‘Harika Cuma’ya çevirmek tatil sezonu alışverişlerini millileştirmediği gibi, astronomik rakamlar ödenen Cem Yılmaz ve Tarkan’lı reklamlarla hedonik alışverişin coşturulacağını düşünmeyi oldukça komik […]
Okumaya Devam Et
Roger Paradoksu
‘Sapiens’ adlı popüler kitabında insanlık tarihini farklı bir perspektiften yorumlayan Y. Noah Hariri bundan 10 bin yıl önce yaşadığı düşünülen ‘tarım toplumu’na yönelik ilginç bir görüşe sahiptir: “Tarım devrimi tarihin en büyük aldatmacasıdır.” Hariri, bu fikrinin ardında yatan gerekçeleri şu cümlelerle açıklar: “Tarım devrimi yeni ve kolay bir yaşam biçimi sağlamaktan ziyade çiftçilere genellikle avcı […]
Okumaya Devam Et
